Relaties leggen

Relaties vormen de verbindingen tussen entiteiten in Open Vlacc. Ze beschrijven hoe Werken, Expressies, Manifestaties, Personen en Organisaties met elkaar samenhangen. Door relaties te leggen maak je de catalogus rijker en beter doorzoekbaar.

Hoe werken relaties?

Alle relaties in Open Vlacc zijn bidirectioneel: als je een auteur koppelt aan een Werk, verschijnt dat Werk automatisch ook bij de auteur. Je hoeft de relatie slechts één keer te leggen.

Je hoeft alleen de logische kant te leggen

Koppel de auteur aan het Werk. Het systeem zorgt ervoor dat het Werk automatisch bij de auteur verschijnt. Je hoeft niets dubbel in te voeren.

Soorten relaties

WEMI-relaties (structureel)

Deze relaties beschrijven de hiërarchie van het WEMI-model:

Van	Naar	Relatie	Voorbeeld
Werk	Expressie	heeft expressie	"Max Havelaar" → Nederlandse tekst
Expressie	Manifestatie	heeft manifestatie	Nederlandse tekst → Paperback 2020
Werk	Werk	is onderdeel van	Individueel werk → Omnibus
Werk	Werk	is gerelateerd aan	Verfilming ↔ Oorspronkelijk boek

Automatisch bij aanmaken

WEMI-relaties worden automatisch gelegd wanneer je een Expressie vanuit een Werk aanmaakt, of een Manifestatie vanuit een Expressie. Je hoeft deze niet handmatig te leggen.

Personen en organisaties

Relatietype	Beschrijving	Voorbeeld
Auteur	Maker van het Werk	Multatuli → Max Havelaar
Vertaler	Vertaler van een Expressie	Hans Boland → Nederlandse vertaling
Illustrator	Illustrator van een Expressie	—
Inspreker	Inspreker van een luisterboek	Jan Decleir → Luisterboek
Redacteur	Redacteur of samensteller	—
Uitgever	Uitgeverij van een Manifestatie	Athenaeum → Paperback 2020

Werk-naar-Werk relaties

Relatietype	Beschrijving	Voorbeeld
Onderdeel van	Werk is deel van een groter geheel	Novelle → Omnibus
Gerelateerd aan	Inhoudelijk verwant	Boek ↔ Verfilming
Vervolg op / Voorafgegaan door	Sequentie-relatie	Deel 2 → Deel 1
Gebaseerd op	Afgeleid werk	Toneelbewerking → Oorspronkelijk boek

Stap-voor-stap: relatie leggen

Relatie toevoegen aan een bestaande entiteit

1. Open de detailpagina van de entiteit (bijv. een Werk)
2. Ga naar het gedeelte Relaties
3. Klik op + Relatie toevoegen
4. Kies het type relatie (bijv. Auteur)
5. Zoek de te koppelen entiteit via naam of titel
6. Selecteer de juiste entiteit uit de zoekresultaten
7. Klik op Opslaan

De relatie verschijnt nu bij beide entiteiten.

Nieuwe Persoon of Organisatie aanmaken en koppelen

Als de persoon of organisatie nog niet bestaat in Open Vlacc:

1. Klik op + Relatie toevoegen
2. Kies het type relatie
3. Zoek de persoon — niet gevonden
4. Klik op Nieuwe Persoon aanmaken (of Organisatie)
5. Vul de gegevens in (naam, geboorte-/sterfjaar, etc.)
6. Klik op Opslaan
7. De persoon wordt aangemaakt én direct gekoppeld

Geen apart scherm nodig

Je kunt een nieuwe Persoon of Organisatie direct vanuit de relatie-invoer aanmaken. Je hoeft het huidige scherm niet te verlaten.

Relatie verwijderen

1. Open de detailpagina van de entiteit
2. Ga naar het gedeelte Relaties
3. Klik op het verwijder-icoon naast de relatie
4. Bevestig de verwijdering

Verwijderen van relaties

Het verwijderen van een relatie verwijdert alleen de koppeling, niet de entiteiten zelf. De auteur en het werk blijven bestaan, maar zijn niet meer aan elkaar gekoppeld.

Relaties visueel weergegeven

Open Vlacc toont relaties op de detailpagina van elke entiteit. Je ziet in één oogopslag:

• Welke Expressies bij een Werk horen
• Welke Manifestaties bij een Expressie horen
• Welke Personen (auteurs, vertalers) gekoppeld zijn
• Welke Werken onderling gerelateerd zijn

Je kunt direct door de relaties navigeren door op een gekoppelde entiteit te klikken.

Veelvoorkomende scenario's

Auteur koppelen aan een Werk

1. Open het Werk
2. + Relatie toevoegen → type: Auteur
3. Zoek de auteur op naam
4. Selecteer en opslaan

Omnibus samenstellen

Een omnibus bevat meerdere werken in één uitgave:

1. Maak een nieuw Werk aan (het Omnibus-Werk)
2. Leg voor elk opgenomen werk de relatie "onderdeel van" naar het Omnibus-Werk
3. Maak een Expressie en Manifestatie aan voor de omnibus-uitgave

Vervolg koppelen

Deel 2 van een boekenreeks koppelen aan deel 1:

1. Open het Werk van deel 2
2. + Relatie toevoegen → type: Vervolg op
3. Zoek deel 1 en selecteer
4. Opslaan — deel 1 krijgt automatisch de relatie "Voorafgegaan door"

Volgende stappen

• Werk aanmaken — nieuw Werk toevoegen
• Expressies — vertalingen en versies beheren
• Manifestaties — uitgaven en ISBN's beheren
• Terug naar WEMI Model